Liên kết
 
 
 
 
Đăng nhập
 
Tài khoản :
Mật khẩu :
 
 
 
Thôìng kê
 
 
 
 
Nội san nhà trường

Vận dụng tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong Giảng dạy môn Tâm lý học quản lý

Tác giả : Th.s Nguyễn Phùng Khánh - PT Phòng Hành chính - Tổ chức
File đính kèm: Không có

Chủ tịch Hồ Chí Minh - lãnh tụ thiên tài, người thầy vĩ đại của cách mạng Việt Nam. Người đã để lại cho dân tộc ta một di sản tinh thần to lớn - gần gũi, thiêng liêng và độc đáo nhất. Đó là di sản về đạo đức cách mạng. Mỗi bài nói, bài viết, mỗi lời căn dặn, một buổi gặp gỡ, công tác của Người đều chứa đựng ý nghĩa tư tưởng, hành vi và quan hệ đạo đức cách mạng sáng ngời. Con người, cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Người đều là tấm gương đạo đức cho toàn Đảng, toàn dân ta học tập suốt đời.
Sức lan tỏa, giá trị thực tiễn của tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh được toàn Đảng, toàn dân quán triệt, học tập và vận dụng trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Điều này càng có ý nghĩa thiết thực hơn khi được vận dụng, liên hệ một cách chặt chẽ với quá trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong giai đoạn hiện nay.
Trong chương trình Trung cấp LLCT, Tâm lý học quản lý là bộ môn mang tính nghiệp vụ của người cán bộ lãnh đạo - xét đến cùng đó là những kiến thức cơ bản của việc “dùng người”, là “nghệ thuật” đánh giá, bố trí, sử dụng, chăm lo và đào tạo con người. Là giảng viên giảng dạy bộ môn chúng tôi nhận thấy những nội dung này có sự liên hệ chặt chẽ, gắn bó một cách hữu cơ với tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Do đó, chúng tôi khẳng định rằng: Vận dụng, quán triệt một cách sâu sắc tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong giảng dạy Tâm lý học quản lý sẽ góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của việc dạy và học bộ môn.
Tâm lý học quản lý không phải là hệ thống lý luận cao siêu, kinh điển đòi hỏi phải tư duy trừu tượng mà chủ yếu là những tình huống, những sự kiện, những vấn đề xảy ra trong thực tiễn hoạt động lãnh đạo, quản lý. Thực tiễn này được Hồ Chí Minh phân tích, cắt nghĩa rất rõ qua những lời dạy, những bài nói, bài viết của Người. Vì thế, trong quá trình giảng dạy, giáo viên có thể trích dẫn, liên hệ, vận dụng những quan điểm, tư tưởng của Người với “liều lượng” khác nhau nhằm làm rõ hơn về lý luận và nâng cao giá trị thực tiễn của bài giảng, giúp học viên dễ nhớ, nhớ lâu, biết cách vận dụng và “làm theo” trong những hoàn cảnh cụ thể, sáng tạo trong việc xử lý và giải quyết các tình huống đặt ra trong thực tiễn hoạt động lãnh đạo, quản lý.
Bài “Một số yếu tố tâm lý xã hội trong công tác tổ chức cán bộ ở cơ sở” là một trong những nội dung được vận dụng tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh một cách đậm nét, rõ ràng, hiệu quả và thuyết phục nhất. Nội dung cơ bản của bài này là phân tích, vận dụng những yếu tố tâm xã hội trong việc xem xét, đánh giá, bố trí, sử dụng và đào tạo cán bộ, sắp xếp họ vào những vị trí thích hợp, thực hiện chính sách theo quy định, chú trọng phát triển con người, đặc biệt là đánh giá cán bộ và sử dụng cán bộ theo quan điểm và các chuẩn mực đạo đức, giáo dục và thực hành đạo đức theo tư tưởng và tấm gương Hồ Chí Minh.
Về lý luận, tâm lý học quản lý cho rằng đánh giá cán bộ gồm 2 mặt: Đức và Tài. Về Đức và hành vi đạo đức đối với người cán bộ trước hết là đánh giá về lập trường tư tưởng chính trị của họ: vững vàng hay giao động, đồng tình, ủng hộ, bảo vệ, xây dựng chế độ hiện hành hay chống đối, phủ nhận nó…Còn đánh giá hành vi quan hệ đạo đức là đánh giá các phẩm chất như cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, khiêm tốn, giản dị, ham học hỏi…Về Tài của người cán bộ chủ yếu là đánh giá về năng lực tổ chức, trong đó có năng lực ra quyết định và tổ chức thực hiện quyết định.
Sau khi học viên nắm chắc lý luận, giáo viên có thể trích dẫn, phân tích những quan điểm, những lời dạy của Hồ Chí Minh về công tác tổ chức cán bộ để chứng minh, làm sáng tỏ lý luận, giúp học viên liên hệ, vận dụng dễ dàng, hiệu quả. Ví dụ: Khi giảng về động cơ đạo đức của người làm công tác tổ chức cán bộ, giảng viên liên hệ giúp học viên thấy rõ quan điểm của Hồ Chí Minh về vấn đề này như sau: Động cơ đạo đức phải trong sáng, Hồ Chí Minh gọi là chính tâm. Cái tâm phải trong sáng thì công việc mới thi hành một cách ngay thẳng, chính trực, công bằng. Chỉ với động cơ đạo đức trong sáng như vậy thì trong các mối quan hệ với mình, với người, với việc, với tổ chức và đoàn thể mới có thể phân minh, rành mạch, thấu tình, đạt lý, trọng sự thật, lẽ phải...Người chính tâm là người biết căm ghét sự giả dối, xu nịnh, thói luồn cúi, tâng bốc, cơ hội để mưu cầu danh lợi, địa vị cá nhân. Phẩm chất này cực kỳ quan trọng đối với người làm công tác tổ chức cán bộ để đánh giá đúng người, đúng việc, không bị nhầm lẫn trong đánh giá, sử dụng cán bộ. Hồ Chí Minh chỉ rõ: “người có đạo đức thì tiếp thu chân lý sẽ rõ ràng, sáng tỏ hơn, biết nhìn nhận con người và sự việc một cách đúng đắn, chính xác hơn.
Trong các chuẩn mực đạo đức, Hồ Chí Minh đặc biệt đề cao chữ Liêm, chữ Chính, Người nói “có Cần, có Kiệm, có Liêm thì mới Chính được. Liêm khiết chính là sự trong sạch, ngay thẳng, không có chút gì mờ ám, khuất tất. Liêm khiết, thanh khiết phải từ việc nhỏ đến việc lớn”, Người coi đó là chính trị nhân nghĩa. Đoàn kết và thanh khiết là chính trị, là đạo đức trong chính trị, nâng chính trị lên tầm văn hóa. Đạo đức trong chính trị nhìn nhận từ yêu cầu công tác tổ chức cán bộ đòi hỏi người làm công tác này phải tránh xa mọi cám dỗ của tiền bạc, quyền lực, danh vọng với mọi biểu hiện rất tinh vi với những thủ đoạn rất ma giáo của nó, nhất là trong thời buổi kinh tế thị trường. Nó là vật truyền dẫn tới những tha hóa, sa đọa, hư hỏng thậm chí mắc vào vòng tội lỗi một cách nhanh chóng. Đó là tham nhũng, hối lộ, sách nhiễu… được che đậy kín đáo, biện minh khéo léo. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói về người làm công tác tổ chức cán bộ như sau:“Phải sáng suốt mới khỏi bị bọn vu vơ bao vây mà xa cách cán bộ tốt”, “Mình phải độ lượng vĩ đại thì mới có thể đối với cán bộ một cách chí công vô tư, không có thành kiến, khiến cho cán bộ bị bỏ rơi”, “Phải có thái độ vui vẻ, thân mật thì các đồng chí mới vui lòng gần gũi mình”, “Mục đích khéo dùng cán bộ, cốt để thực hành đầy đủ chính sách của Đảng và Chính phủ”. [1,279].
Đánh giá về mặt Tài của người cán bộ là đánh giá về hiệu quả công việc, kết quả ra quết định và tổ chức thực hiện quyết định. Vấn đề này Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Xem xét cán bộ, không chỉ xem xét ngoài mặt mà còn phải xem tính chất của họ. Không chỉ xem xét một việc, một lúc mà phải xem toàn cả lịch sử, toàn cả công việc của họ”. “Biết người cố nhiên là khó. Tự biết mình, cũng không phải là dễ. Đã không tự biết mình thì khó mà biết người, vì vậy muốn biết đúng sự phải trái ở người ta thì trước hết phải biết đúng sự phải trái ở mình. Nếu không biết sự phải trái ở mình thì chắc chắn không thể nhận rõ người cán bộ tốt hay xấu”. [2,277].
“Ai mà hay khoe công việc, hay a dua, tìm việc nhỏ mà làm, trước mặt thì theo mệnh lệnh, sau lưng thì trái mệnh lệnh, hay công kích người khác, hay tự tâng bốc mình, những người như thế, tuy họ làm được việc, cũng không phải là cán bộ tốt. Ai cứ cắm đầu làm việc, không ham khoe khoang, ăn nói ngay thẳng, không che dấu khuyết điểm của mình, không ham việc dễ, tránh việc khó, bao giờ cũng kiên quyết làm theo mệnh lệnh của Đảng, vô luận hoàn cảnh thế nào, lòng họ cũng không thay đổi, những người như thế dù công tác kém một chút cũng là cán bộ tốt” [2,278].
“Trong thế giới, cái gì cũng biến hoá. Tư tưởng con người cũng biến hoá. Vì vậy, cách xem xét cán bộ, quyết không nên cố chấp vì nó cũng biến hoá”; “Một người cán bộ trước khi có sai lầm, không phải vì thế mà sai lầm mãi. Cũng có cán bộ đến nay chưa bị sai lầm nhưng chắc gì sau này không phạm sai lầm? Quá khứ, hiện tại và tương lai của mọi người không phải luôn giống nhau” [2,278].
“Trước khi cân nhắc cán bộ, phải nhận xét rõ ràng. Chẳng những xem xét công tác của họ mà còn phải xem xét cách sinh hoạt của họ. Chẳng những xem xét cách viết, cách nói của họ mà còn phải xem xét việc làm của họ có đúng với lời nói, bài viết của họ hay không. Chẳng những xem xét họ đối với ta thế nào mà còn phải xem xét họ đối với người khác thế nào. Ta nhận họ tốt, còn phải xem xét số nhiều đồng chí của họ có nhận tốt hay không” [2, 281-282].
Đề cập đến vấn đề bố trí, sử dụng cán bộ, Hồ Chí Minh đã đưa ra một nguyên tắc khoa học, cách mạng và nhân văn: sử dụng người nào thì phải phát huy cái hay của người đó và hạn chế cái dở của người đó. Người thường căn dặn phải xuất phát từ nhu cầu công việc cách mạng mà bố trí cán bộ. Cán bộ giỏi việc gì thì bố trí làm việc ấy. Bố trí cán bộ phải đúng người, đúng việc, nếu không sẽ thất bại. Cũng ví như người ta giỏi làm nghề rèn lại bố trí đi làm nghề mộc. Dụng nhân cũng như dụng mộc. Người thợ khéo thì tùy theo mục đích mà sử dụng những cây gỗ thẳng, cong, ngắn, dài cho phù hợp. Trong tác phẩm Sửa đổi lề lối làm việc, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ năm cách sử dụng cán bộ hiệu quả như sau:
- Chỉ đạo: Thả cho họ làm, thả cho họ phụ trách, dù sai lầm chút ít cũng không sợ. Nhưng phải luôn luôn tùy theo hoàn cảnh mà bày vẽ cho họ về phương hướng công tác, cách thức công tác để cho họ phát triển năng lực và sáng kiến của họ, đúng với đường lối của Đảng.
- Nâng cao: Luôn luôn tìm cách cho họ học thêm lý luận và cách làm việc, làm cho tư tưởng, năng lực của họ ngày càng tiến bộ.
- Kiểm tra: Không phải ngày nào cũng kiểm tra nhưng thường thường kiểm tra để giúp họ rút kinh nghiệm, sửa chữa khuyết điểm, phát triển ưu điểm. Giao công việc cho họ mà không kiểm tra, đến lúc thất bại mới chú ý đến. Thế là không biết yêu dấu cán bộ.
- Cải tạo: Khi họ sai lầm thì dùng cách “thuyết phục” giúp cho họ sửa chữa. Không phải một sai lầm to lớn, mà đã vội cho họ là “cơ hội chủ nghĩa”, đã “cảnh cáo”, đã “tạm khai trừ”. Những cách quá đáng như thế đều không đúng.
- Giúp đỡ: Phải cho họ điều kiện sinh sống đầy đủ mà làm việc. Khi họ đau ốm, phải có thuốc thang. Tùy theo hoàn cảnh mà giúp đỡ giải quyết vấn đề gia đình. Những điều đó rất quan trọng với tinh thần của cán bộ và sự đoàn kết thân ái trong Đảng.
Tóm lại, trong Tâm lý học quản lý có nhiều nội dung có thể quán triệt, vận dụng tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, trên đây chỉ là một ví dụ cụ thể. Điều quan trọng là mỗi người chúng ta, dù ở vị trí nào, dù làm công việc gì cũng cần thực hiện lời Bác dạy, phải kiên quyết quét sạch chủ nghĩa cá nhân và ra sức nâng cao đạo đức cách mạng. Nói đi đôi với làm, xây đi liền với chống và rèn luyện đạo đức suốt đời. Mỗi cán bộ giảng viên trong quá trình giảng dạy LLCT cần am hiểu về tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh để giúp học viên liên hệ, và “làm theo” một cách thiết thực, hiệu quả. Có như vậy mới nâng cao được chất lượng và hiệu quả của việc dạy - học bộ môn.
Chú thích:
1. Hồ Chí Minh toàn tập (2002), tập 5, tr 279,Nxb CTQG, Hà Nội.
2. Sđd, tập 5, trang 277, 279, 281-282.
3. PSG.TS. Nguyễn Bá Dương (2004), Những vấn đề cơ bản của khoa học tổ chức, Nxb CTQG, Hà Nội.
4. Tâm lý học xã hội trong hoạt động lãnh đạo, quản lý (2004), Nxb CTQG, Hà Nội.

 

 

Các bài viết khác:
 
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Thư viện trường
Bản quyền thuộc về Trường Chính Trị Nghệ An.
Địa chỉ: 121 - Lê Hồng Phong - TP.Vinh - Nghệ An
Điện thoại: 0383.842552; Fax: 0383.842552; Web: http://www.truongchinhtrina.gov.vn
Email: chinhtrina@gmail.com; admin@tct.nghean.gov.vn; tct@nghean.gov.vn